Από τον Αινεία Σίλβιο Πικολόμινι στον Πίο τον ΙΙ (1405-1464):
Μια σύντομη περιήγηση στον Ευρωπαϊκό 15ο αι.


Περιγραφή

Παίρνοντας ως βασική πηγή και οδηγό τα Commentaries (1462-4) του Πάπα Πίου ΙΙ, τη μοναδική αυτοβιογραφία Πάπα, επιχειρείται μια ξενάγηση στο 15ο αι., τον αιώνα της Αναγέννησης και της γένεσης της Ευρωπαϊκής νεωτερικότητας.

Μέσω μιας αντεστραμμένης ανάγνωσης του έργου που θα λειτουργεί ως αφετηρία για την εξερεύνηση της περιόδου και με βάση τη γεμάτη δράση αφήγηση του Πικολόμινι θα παρουσιαστεί μια σειρά από θεματικές που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα της Αναγεννησιακής Ευρώπης όπως η σημασία των δικτύων πατρωνίας, η ιδεολογία, τα χαρακτηριστικά και ο ρόλος των Ουμανιστών διανοούμενων στη πολιτική και πολιτισμική ζωή της εποχής, η Αναγεννησιακή Παπική Εκκλησία και οι πολιτικοί ανταγωνισμοί που διαμόρφωσαν τη φυσιογνωμία της λίγο πριν το κατώφλι της Μεταρρύθμισης, ο ρόλος του Πάπα ως μαικήνα των τεχνών, η σχέση της Αναγέννησης με τη κλασσική αρχαιότητα αλλά και η νέα γεωπολιτική κατάσταση που διαμορφώθηκε με την άνοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στη Μεσόγειο.


Πρόγραμμα

1. Ο φτωχός συγγενής: ο Οίκος των Πικολόμινι και ο ρόλος των δικτύων πατρωνίας.

Με αφορμή την αφήγηση του Αινεία των παιδικών του χρόνων στο Κορσινιάνο παρουσιάζεται η κοινωνική διαστρωμάτωση της περιόδου και ο καθοριστικός ρόλος που τα συγγενικά δίκτυα αλλά και τα δίκτυα πατρωνίας είχαν για την κοινωνική ανέλιξη ενός ατόμου την περίοδο ανάμεσα στον14ο και 17ο αι, όταν το φαινόμενο φτάνει στο κορύφωση του.

2. Ο νεαρός Ουμανιστής:

Συνεχίζοντας να ακολουθούμε τη πορεία του Αινεία εξετάζοντας τις ουμανιστικές βάσεις της παιδείας του στα πανεπιστήμια της Σιέννας και της Φλωρεντίας καθώς και το πολιτικό πρόταγμα της vita activa που ο Ιταλικός Ουμανισμός μετουσίωσε σε βασικό του χαρακτηριστικό.

3. Ο νεαρός γραφειοκράτης:

Ο Αινείας αναλαμβάνει τα πρώτα του πολιτικά και εκκλησιαστικά αξιώματα. Εξετάζεται ο ρόλος των Ουμανιστών λογίων ως αυλικών, γραφειοκρατών και πολιτικών υποκειμένων της περιόδου.

4. Ηabemus Papam:

Η επεισοδιακή εκλογή του Αινεία ως Πίου ΙΙ. Δίνεται έμφαση στους πολιτικούς ανταγωνισμούς για τον έλεγχο του Παπικού θρόνου αλλά και στους τελευταίους “Έλληνες καρδιναλίους”.

5. Ο Πάπας ως μαικήνας της Αναγέννησης:

Ο Ουμανιστής Αινείας κτίζει την τέλεια πόλη της Πιέντσα και συνεχίζει το εξωραϊσμό της Ρώμης. Ο ρόλος της Παπικής εκκλησίας ως προστάτη των τεχνών και των γραμμάτων και η προσπάθεια να καταστεί η Ρώμη ξανά κέντρο του κόσμου.

6. Η σταυροφορία για την απελευθέρωση της Κωνσταντινούπολης και το Κογκρέσο της Μάντουα (1459).

Παίρνοντας ως αφορμή την τελευταία αποστολή του Αινεία, την οργάνωση μιας σταυροφορίας ενάντια στην Οθωμανική αυτοκρατορία βλέπουμε το φόβο που η ανάδυση της τελευταίας δημιούργησε στα κρατίδια της Ιταλικής χερσονήσου αλλά και τα όρια της Παπικής ισχύος και αίγλης.



Προτειν. Βιβλιογρ.

  • Burchell, David. “Burckhardt Redivivus: Renaissance Pedagogy as Self-Formation.” Renaissance Studies, vol. 13, no. 3, 1999
  • Godman, Peter. “Pius II in the Bath: Papal Ceremony and Cultural History.” The English Historical Review, vol. 129, no. 539, 2014, pp. 808–829.
  • O’Brien, Emily. The 'Commentaries' of Pope Pius II (1458-1464) and the Crisis of the Fifteenth-Century Papacy (University of Toronto Press, 2015)
  • Pius II, Commentaries (Harvard University Press, 2018) - Rubinstein, Ruth. “Pius II and Roman Ruins.” Renaissance Studies, vol. 2, no. 2, 1988, pp. 197–203.
  • Rubinstein, Ruth. “Pius II and Roman Ruins.” Renaissance Studies, vol. 2, no. 2, 1988, pp. 197–203.
  • Σουρβίνου-Καπόγλου, Εσπερία. Ιταλική αναγέννηση και ανθρωπισμός (Ιδιωτική Έκδοση, 1999)
  • Wiesner – Hanks, Merry E. Πρώιμη νεότερη Ευρώπη 1450-1789 (Ξιφαράς, 2008)



Κόστος

Τα σεμινάρια αρχίζουν τον Οκτώβριο.
Κόστος διδακτικής ώρας: 9 € .
Για όποιον επιθυμεί να προπληρώσει το συνολικό κόστος του σεμιναρίου υπάρχει έκπτωση 10%.